Το Αθέατο του Βλέμματος

Ο επιμελητής τέχνης Πάρης Καπράλος και 28 εικαστικοί καλλιτέχνες από την Ελλάδα και το εξωτερικό σας καλωσορίζουν στη διαδικτυακή έκδοση της έκθεσης «Το Αθέατο του Βλέμματος». Η έκθεση διεξάχθηκε σε φυσική μορφή στην Αθήνα, στον χώρο τέχνης Chili Art Gallery (Δημοφώντος 13-15, Θησείο, Αθήνα), Πέμπτη 1 – Κυριακή 11 Οκτωβρίου 2026, ενώ η παρούσα διαδικτυακή εκδοχή της θα είναι διαθέσιμη μέχρι και τα τέλη Νοεμβρίου.

Στην έκθεση έχουν συμβάλλει με τα έργα τους οι εικαστικοί καλλιτέχνες: Joan Farrenkopf, Βάνια Σύρμου, Nathalie Dubois Calero, Μαρίτα Τσελεκίδη, Evi Baloo, Χρήστος Μαλαβέτας, Alessandro Corbidge, Κατερίνα Σπυροπούλου, Ne., Κική Κηρυττοπούλου, Σούλα Ιωαννίδου, Κλεοπάτρα Αράπογλου, Άγγελος Νικολόπουλος, Νεφέλη Γιμούκη, Άννα Γουβιανάκη, Παναγιώτα Καπογιάννη, Θάνος Παλάσκος, Βιβή Δασκαλοπούλου, Μαρία Τασσοπούλου, Μανόλης Μαναράκης, Νίκος Καλογερόπουλος, Γιώργος Μυλωνάς, Καλλιόπη Γκουλέτσου, Έφη Μανωλεδάκη, Γιώργος Μπαρμπέρης, Ιφιγένεια Μαχίλη, Στέλιος Παφίτης.

Επίσης παρουσιάζεται συλλογικό έργο video art των Gazmir Galanxhi, Irene Grammatikou, Gavrilos Chadzivasileiou, Nathalie Dubois Calero.

Η έκθεση «Το Αθέατο του Βλέμματος» εστιάζει στους αόρατους μηχανισμούς που καθορίζουν τον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε. Αντλώντας θεωρητικές αναφορές από τη φαινομενολογία, τη γνωσιακή ψυχολογία και τις σπουδές της εικόνας, προσεγγίζει το βλέμμα ως μια δυναμική διαδικασία που διαμορφώνεται από την προσοχή, τη μνήμη, την εμπειρία, τις κοινωνικές συμβάσεις και την τεχνολογία. Το αθέατο βρίσκεται όχι μόνο έξω από το κάδρο, αλλά και μέσα στις επιλογές, τις προσδοκίες και τις ερμηνείες που οργανώνουν την αντίληψή μας. Βρίσκεται στις λεπτομέρειες που προσπερνούμε, στις απουσίες που υπονοούνται, στα ίχνη που μαρτυρούν κάτι που δεν εμφανίζεται ποτέ, αλλά και στους αλγορίθμους που καθορίζουν ποιες εικόνες προβάλλονται και ποιες εξαφανίζονται από το οπτικό μας πεδίο. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η φωτογραφία μετατρέπεται από μέσο καταγραφής σε μέσο διερεύνησης της ίδιας της όρασης. Το ντοκουμέντο, η αστική φωτογραφία, η φωτογραφία δρόμου, η εννοιολογική και η σκηνοθετημένη φωτογραφία, οι ψηφιακές επεμβάσεις και οι εικόνες που δημιουργούνται με εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης μπορούν να λειτουργήσουν ως διαφορετικές προσεγγίσεις του ίδιου ερωτήματος: πώς κατασκευάζεται αυτό που θεωρούμε ορατό και τι παραμένει έξω από αυτό; Η έκθεση προσκαλεί τους καλλιτέχνες να διερευνήσουν ελεύθερα την έννοια του αθέατου μέσα από κάθε φωτογραφική πρακτική, προσεγγίζοντας ζητήματα όπως η επιλεκτική αντίληψη, το εκτός κάδρου, η απουσία, η μνήμη, οι αόρατες κοινωνικές δομές, η σχέση πραγματικότητας και αναπαράστασης, η ψηφιακή διαμεσολάβηση και οι νέες μορφές ορατότητας που διαμορφώνονται στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης.

ΕΡΓΑ

Για την έκθεση έχει εκδοθεί δίγλωσσος (στην Ελληνική και την Αγγλική γλώσσα) αναμνηστικός κατάλογος-βιβλίο, διαθέσιμος σε όλους τους επισκέπτες δωρεάν.

Δείτε τον ή/και κατεβάστε τον, στα Ελληνικά ή τα Αγγλικά, από ΕΔΩ.

PostHuman Holobionts (PHH): The Wall

Συλλογικό έργο βιντεοτέχνης πολλαπλών δημιουργών. 

The Wall, βίντεο με χρήση ενός τοίχου ψυχιατρικού νοσοκομείου και μικροβιακών καλλιεργειών από τον τοίχο

Anthropopaint: Μια κοινή ανησυχία για τη ρύπανση του νερού μέσα από καλλιτέχνες διαφορετικών πολιτισμών και καλλιτεχνικών πρακτικών

Laments: Βίντεο με χρήση μικροβιακών καλλιεργειών που συλλέχθηκαν από τον αέρα

Nathalie Dubois Calero

Εικαστικός καλλιτέχνιδα και βιολόγος (επικεφαλής της ομάδας)

Γαβρίλος Χατζηβασιλείου
Μουσικός, κάτοικος Ελλάδας (Κέρκυρα) (συνεπικεφαλής)

Ειρήνη Γραμματικού
Χορεύτρια, κάτοικος Ελλάδας (Κέρκυρα)

Gazmir Galanxhi
Ζωγράφος, κάτοικος Αλβανίας

Το 2026, οι Gavrilos Chatzivasileiou και Nathalie Dubois Calero συνίδρυσαν τους PostHuman Holobionts (PHH), μια ομάδα καλλιτεχνών που εξερευνά το μη ανθρώπινο και το αθέατο μέσα στον άνθρωπο. Η πρακτική της Nathalie κινείται στη διασταύρωση της μικροβιολογίας, της εικαστικής τέχνης, της περφόρμανς και του πειραματικού ήχου. Συχνά εργάζεται υπό την ταυτότητα BacterHuman (Bandcamp), απηχώντας το κεντρικό της ερώτημα: Τι είναι ανθρώπινο μέσα στον άνθρωπο; Ο Gavrilos είναι Έλληνας συνθέτης ηλεκτροακουστικής μουσικής. Δημιουργεί μουσική για τις παραστατικές τέχνες και για υβριδικά ψηφιακά οικοσυστήματα, με ιδιαίτερη έμφαση στις σχέσεις ανθρώπου και μηχανής. Η Irene Grammatikou είναι Ελληνίδα χορογράφος και επαγγελματίας χορεύτρια. Διερευνά την ταυτότητα μέσα από την κίνηση, τη μηχανική υπερ-ικανότητα που απομακρύνει τον άνθρωπο από την ανθρώπινη υπόστασή του, τη διαφορετικότητα και την ποικιλομορφία. Ο Gazmir Galanxhi είναι ενεργός Αλβανός περιβαλλοντιστής, αυτοδίδακτος ζωγράφος και μεταφραστής, με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την ποίηση, την αρχαία φιλοσοφία και την ιστορία. Στη ζωγραφική του χρησιμοποιεί τα συναισθήματα που γεννούν η ιστορία, το τοπίο και η λογοτεχνία ως αθέατα στρώματα ταυτότητας: τα συναισθήματα είναι η γλώσσα της μικροβιότητας.

“Βασισμένο στην επιστήμη, φιλοσοφικό, στοχαστικό και βαθιά προσωπικό, το Wall-Anthropocene-Laments ενθαρρύνει τους επισκέπτες να επανεξετάσουν τη σταδιακή κατάργηση των ορίων ανάμεσα στο ανθρώπινο σώμα, το περιβάλλον και τους κόσμους των μικροβίων και του πλαστικού, που βρίσκονται σε διαρκή κίνηση και αλληλεπίδραση.

Σε καθετί που αγγίζουμε αφήνουμε πίσω μας ένα μικροβιακό αποτύπωμα, βιολογικά ίχνη αλληλεπίδρασης και ανταλλαγής – μια μνήμη που λειτουργεί πέρα από το επίπεδο της ανθρώπινης συνείδησης.

Περισσότερα από τα μισά κύτταρά μας είναι μικρόβια – η μικροβιότητά μας – που αλληλεπιδρούν με κάθε πτυχή της ζωής μας. Είμαστε μικρόβια βυθισμένα σε έναν ωκεανό μικροβίων.

Ωστόσο, η μικροβιότητα των ανθρώπων του δυτικού κόσμου εξαφανίζεται, αφήνοντάς μας μόνους για πρώτη φορά στην ανθρώπινη ιστορία, με ένα νέο πλαστικό συστατικό.

Θα χάσουμε τον χιλιετή δεσμό μας με τον μικροβιακό κόσμο, τη στιγμή ακριβώς που μόλις αρχίσαμε να τον κατανοούμε; Θα μετατραπούμε σε απομονωμένα, ανθρωπογενή πλαστικά πλάσματα, περιορισμένα μέσα στην ανθρωποκεντρική μας φούσκα; Δεν έχουμε απαντήσεις. Μόνο ερωτήματα.“.

“Η Farrenkopf είναι μια διεπιστημονική καλλιτέχνιδα, της οποίας η πρακτική επικεντρώνεται στην παγκόσμια διασύνδεση και στη βαθιά σχέση με τον φυσικό κόσμο. Εργαζόμενη στους τομείς της περφόρμανς, των δημόσιων εγκαταστάσεων και της συμμετοχικής δημιουργίας τόπου με βάση την κοινότητα, δημιουργεί συμμετοχικές εμπειρίες που προσκαλούν το κοινό να επανεξετάσει τη μνήμη, τις σχέσεις και τα περιβάλλοντα που μοιραζόμαστε. Το έργο της ενθαρρύνει τον διάλογο και τη διαπολιτισμική ανταλλαγή, αναδεικνύοντας τη δυνατότητα της τέχνης να καλλιεργεί την ενσυναίσθηση και τη συλλογική επίγνωση. Ως ιδρύτρια και διευθύντρια του ArtHouse Alliance, αναπτύσσει πλατφόρμες που γεφυρώνουν κοινότητες μέσω της δημιουργικής συνεργασίας και του διαλόγου. Το Visions εξετάζει τη δυναμική αλληλεπίδραση μεταξύ των ατομικών οπτικών και των συλλογικών συνομιλιών. Είναι ένα ταξίδι ήχου, κίνησης, χρώματος και φωτός. Συνδυάζοντας εικόνες από το Inspirare, ένα έργο εγκατάστασης από ύφασμα που ανταποκρίνεται στον αέρα και στον δημόσιο χώρο, με τη φωνή του Howard Bad Hand, ηγέτη και μουσικού των Sicangu Lakota, οδηγεί τους θεατές μέσα από χώρους ίασης, καταλήγοντας στα κύματα του ωκεανού, τα οποία συμβολίζουν την ειρήνη και την ανανέωση”.

Joan Farrenkopf: Οράματα, βίντεο, 4’ 37’’, 2020

Η καλλιτεχνική πρακτική της Joan Farrenkopf επικεντρώνεται στην παγκόσμια διασύνδεση μέσα από μια βαθιά σχέση με τον φυσικό κόσμο. Οι περφόρμανς, οι δημόσιες εγκαταστάσεις, οι παρεμβάσεις δημιουργίας τόπου και η συμμετοχή της σε κοινότητες προσκαλούν το κοινό να αναλογιστεί την επίδραση της μνήμης.

Είναι ιδρύτρια και διευθύντρια του ArtHouse Alliance, ενός μη κερδοσκοπικού οργανισμού αφιερωμένου στη γεφύρωση των διαφορών μέσω της τέχνης και στην προώθηση της διαπολιτισμικής κατανόησης.

Οι εκθέσεις και η καλλιτεχνική πρακτική της Farrenkopf έχουν αναπτυχθεί σε διεθνές επίπεδο, περιλαμβάνοντας καλλιτεχνικές φιλοξενίες και εγκαταστάσεις σε όλη την Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική.

Το πρόσφατο έργο της “We Are All Related”, μια διαδραστική δημόσια γλυπτική εγκατάσταση στο Chinese National Convention Center, στο Ολυμπιακό Συγκρότημα του Πεκίνου, εκφράζει τη δέσμευσή της στην παγκόσμια διασύνδεση. Αυτή η δυναμική γλυπτική εμπειρία προσκαλεί τους θεατές να αναλογιστούν τους κοινούς δεσμούς που μας ενώνουν αντί να μας χωρίζουν.

Η Farrenkopf χρησιμοποιεί την τέχνη ως μέσο μεταμόρφωσης, καλλιέργειας της ενσυναίσθησης και ενίσχυσης της συλλογικής μας σύνδεσης με τη φύση.

Nathalie Dubois Calero: Unseen Skin, Video 9’, 2026

Η Nathalie Dubois Calero είναι Γαλλοκαναδή καλλιτέχνιδα ήχου, δημιουργός βίντεο και επιστήμονας, της οποίας η πρακτική κινείται στη διασταύρωση της βιολογικής έρευνας, της εικαστικής τέχνης, των επιτελεστικών εργαστηρίων και της πειραματικής μουσικής. Συχνά εργάζεται υπό την ταυτότητα BacterHuman, ένα όνομα που αντανακλά το κεντρικό ερώτημα της πρακτικής της: πού τελειώνει ο άνθρωπος και πού αρχίζει ο μικροβιακός κόσμος; Για εκείνη, τα μικρόβια και ιδιαίτερα η μικροβιότητα του δέρματος είναι, επομένως, πολύ περισσότερα από αντικείμενα επιστημονικής μελέτης. Είναι αφηγητές που αποκαλύπτουν τις παρελθούσες και τις σημερινές συνθήκες ζωής ανθρώπινων και μη ανθρώπινων οργανισμών, την υγεία, ακόμη και τη συμπεριφορά. Δεν είναι σκλάβοι στην υπηρεσία των ανθρώπων, αλλά ανεξάρτητα, αυτοκαθοριζόμενα όντα. Δυνητικοί αθέατοι κυρίαρχοι. Έχει παρουσιάσει τα βίντεο και τα εργαστήριά της στην Ελλάδα, τη Σλοβενία και τον Καναδά, συμμετέχοντας σε πάνελ και στρογγυλές τράπεζες με θέμα τη βιοτέχνη.

“Τα μικρόβια επικοινωνούν και αλληλεπιδρούν διαρκώς, συχνά πέρα από την επίγνωσή μας, ενώ επηρεάζουν διαδικασίες μέσα στο ανθρώπινο σώμα με τρόπους που η επιστήμη εξακολουθεί να αποκαλύπτει. Και θέτω ένα ερώτημα που, για μένα, είναι βαθιά ανησυχητικό: Πόσο από αυτό που θεωρούμε ότι αποτελεί το βαθύτερο και πιο ιδιαίτερο “εμείς” – την προσωπικότητά μας – ανήκει στον άνθρωπο και πόσο διαμορφώνεται από τους μικροβιακούς κόσμους που ζουν μέσα μας; Τι σημαίνει να είσαι άνθρωπος, αν τα μισά από τα κύτταρά μας δεν είναι γενετικά ανθρώπινα; Και αν, όπως παρουσιάζεται στο βίντεο, η ίδια η ανθρώπινη προσωπικότητά μας δεν είναι ακριβώς ανθρώπινη; Τι είμαστε; Τι είσαι εσύ; Δεν έχω απάντηση.”.

“Αφετηρία για τη δημιουργία του έργου μου με τον τίτλο «Αιώνια Επιστροφή» υπήρξε η σκέψη όχι τόσο της θνητότητας των ανθρώπων όσο της αέναης εναλλαγής της ύλης. Τα πάντα αποσυντίθενται. Τα πάντα επιστρέφουν με άλλη μορφή. Υπάρχει μια εξαίσια ασημαντότητα σε κάθε ύπαρξη και μια απόλυτη σημαντικότητα στα στοιχεία της ύλης από τα οποία δημιουργείται η κάθε ύπαρξη.”.

Γιώργος Μπαρμπέρης: “Αιώνια επιστροφή”

Ο Γιώργος Μπαρμπέρης γεννήθηκε στο Αιγάλεω και κατοικεί στη Νέα Σμύρνη. Είναι πτυχιούχος του Χημικού Τμήματος της Φυσικομαθηματικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Ασχολείται με τη Λογοτεχνία και τις εικαστικές τέχνες. Έχει εκδώσει ένα μυθιστόρημα με τον τίτλο «Ηδονικές Συναντήσεις» και μια ποιητική συλλογή με τον τίτλο «Ενδοφλέβιες Διαδρομές». Έχει παρακολουθήσει επιτυχώς το πρόγραμμα με τίτλο «Videoart» του Κέντρου Επιμόρφωσης και δια βίου Μάθησης του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Εικαστικά του έργα έχουν εκτεθεί σε ομαδικές εκθέσεις στην Ελλάδα.

Σχετικά με τον Επιμελητή Πάρη Καπράλο

Ο Πάρης Καπράλος είναι Επιμελητής Τέχνης, Ιδρυτής & Συντονιστής της ARC -Art Revisited Collective, και συνεκδότης του Arts & Antiques CCR. Γεννήθηκε το 1975 και μεγάλωσε στην Αθήνα, όπου ζει και εργάζεται. Σπούδασε Οικονομικά (Αθήνα) και Γραφικές Τέχνες (Staffordshire, Αγγλία). Εργάστηκε ως Δημοσιογράφος με εξειδίκευση σε θέματα Τεχνολογίας σε οικονομικές εφημερίδες, περιοδικά και ηλεκτρονικά πρακτορεία ειδήσεων (1999-2006), ως στέλεχος διοργάνωσης σε επιχειρηματικά συνέδρια του κλάδου της Πληροφορικής & των Τηλεπικοινωνιών (2004-2011), και άλλαξε επαγγελματική πορεία στρεφόμενος στον χώρο της Τέχνης το 2011.Έχει επιμεληθεί και διοργανώσει περισσότερες από 200 εκθέσεις, εικαστικές δράσεις, projects και συμμετοχές εντός και εκτός Ελλάδας. Αναλυτικά στην ιστοσελίδα του ΕΔΩ.

Σχετικά με την Chili Art Gallery

Η Chili Art Gallery ιδρύθηκε το 2010 και βρίσκεται στο Θησείο δίπλα στο Πολιτιστικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων «Μελίνα», μια ανάσα από το πιο ζωντανό σημείο της πόλης, το Γκάζι. Αποτελεί έναν πολιτιστικό χώρο, όπου οι φιλότεχνοι και το κοινό γενικότερα μπορούν να έρχονται σε επαφή με όλες τις μορφές της Σύγχρονης Τέχνης. Ζωγραφική, γλυπτική, κολλάζ/συνθέσεις, εγκαταστάσεις/κατασκευές, χαρακτική, φωτογραφία, παρουσιάζονται σε μηνιαία βάση με ατομικές και ομαδικές εκθέσεις και events.  Αναλυτικές πληροφορίες στην ιστοσελίδα της ΕΔΩ.